Nieuws

In september verscheen “Joris van Severen. Van katholiek naar fascist. Politieke biografie” door Christian de Borchgrave. Er verschenen ondertussen aardig wat recensies over het werk. Een eerste recensie verscheen in Trends op 18 september. De recensent, Michaël Vandamme, wijst erop dat de aanpak van deze biografie verschillend is van de vele andere artikels en boeken over Van Severen: “De Borchgrave kiest voor een aparte insteek en vertrekt van het conservatief-integristische katholicisme dat Van Severens denken heeft beïnvloed. Mede door diens ervaringen aan het IJzerfront evolueerde deze zoon uit een burgerlijke West-Vlaamse notarisfamilie richting het Vlaams-nationalisme. België werd gehaat, niet alleen wegens de achterstelling van de Vlamingen, maar ook omdat het een liberale staat was waarin de invloed van het katholicisme afnam.”  In De Standaard verscheen ook een recensie. Bart Brinckman heeft het over "een fascist, maar vooral een vat vol contradicties: Joris Van Severen is een van de intrigerendste politici uit het interbellum.” Hij plaatst een kritische bemerking bij de sterke aandacht voor katholieke auteurs in de biografie: “Gepokt en gemazeld in de religieuze geschiedenis besteedt De Borchgrave veel, misschien zelfs te veel aandacht aan de katholieke auteurs bij wie Van Severen zijn solidaristische en corporatistische denken haalde.” Aandacht heeft Brinckman ook voor het bewogen liefdesleven van Van Severen: “Maar daar in Elsene ging Leurquins echtgenote Rachel Baes met Van Severens aandacht lopen, een ‘elegante, ietwat excentrieke dame met gitzwart haar en hemelsblauwe ogen’. De fascistische leider en zij, een kunstenares, vielen als een blok voor elkaar. Zij was 24, hij 42 en een rokkenjager. ‘Als hij alleen wilde slapen, moest hij zich verstoppen’, luidt de boutade.” De Standaard geeft uiteindelijk maar 3 van de maximum 5 sterren aan de biografie. Dat is bij Doorbraak wel even anders. Daar krijgt het boek de maximum beoordeling van 5 sterren. Recensent Pieter Jan Verstraete besluit als volgt zijn recensie: “Deze vernieuwende en indringende biografie voert weliswaar maar enkele nieuwe historische aspecten aan, maar werd vanuit een totaal andere invalshoek geschreven. Dat zorgt ervoor dat deze ‘Joris Van Severen’ zo boeiend is. Niet de levensbeschrijving staat hier op de voorgrond, maar wel zijn geestelijk-intellectuele evolutie.” Ook in ’t Pallieterke verscheen een lovende recensie, ook hier wordt gewezen op de aparte invalshoek van de auteur: “De Borchgrave onderzocht de evolutie die Van Severen doormaakte van vroom katholiek over ultramontaans en intransigent katholiek naar een voorman die uiteindelijk vervreemd raakte van het katholicisme en zo als vanzelf in ‘fascistisch’ vaarwater terechtkwam, zonder zich evenwel te associëren met buitenlandse varianten. (...) Christian De Borchgrave is er bijzonder in geslaagd de ‘katholieke evolutie’ van Van Severen in kaart te brengen, die uitliep in een autoritaire beweging, eigen aan zijn tijd.” Waarbij de auteur vermijdt om het woord fascisme te gebruiken. Dat is dan weer helemaal anders in de recensie van Carlos Alleene op Cutting Edge. “In ’Joris Van Severen. Van katholiek naar fascist’ portretteert Christian de Borchgrave, aan de hand van talloze archiefstukken en bronnen, Joris Van Severen als een uiterst complex man. Een radicaal katholiek met een getroebleerd liefdesleven, een autoritaire leider, een notoire antisemiet en fascist. Eigenschappen die fel contrasteren met zijn belezenheid en de dandy die hij was.” De recensent spreekt meteen ook over een “biografie die alle overige boeken over de Verdinaso-leider overbodig maakt.” – een simplistische uitspraak, die geen recht doet aan de vele andere werken over Van Severen.